Sprookjesachtige wezens in ondiepe zeeën

De onlangs ontdekte koraalriffen in de Indonesische tropen blijken tot de meest vruchtbare van onze aarde te behoren. Sprookjesachtige wezens wonen er: zeeslangen in kongsi's van dertig, het pygmee zeepaardje en het zogenaamde elektronische schelpdier dat als flitsend wordt omschreven.

Pygmee zeepaardje, aangetroffen op een diepte van 32 meter,
in de omgeving van een scheepswrak.

In de aflevering van maandag 30 januari van het tv-programma Natuur op 2: Planet Earth, dat door de Evangelische Omroep via Nederland 2 wordt uitgezonden, komen die bovengenoemde natuurverschijnselen aan de orde.
De film in kwestie wordt uitgezonden op maandag 30 januari, tussen 19:25 uur en 20:25 uur.

Arte-tv met opnieuw vijf delen uit Douce France(s)

In de week van maandag 23 tot en met vrijdag 27 januari worden de delen zes tot en met tien uitgezonden van de tiendelige reeks documentaires die Xavier Lefebrvre in 2011 voor Arte France heeft gerealiseerd onder de noemer Douces France(s) over landschappen en bewoners ervan. Al die vijf dagen wordt er een aflevering van de reeks voorgesteld, consequent tussen 19:00 uur en 19:45 uur. De uitzendingen worden gerealiseerd in HD-kwaliteit op het beeldformaat 16:9, en voorzien van stereofonisch geluid.
Maandag 23 januari is Bretagne aan de beurt.
Herhalingen op maandag 30 januari vanaf 16:35 uur, en op maandag 6 februari vanaf 13:30 uur.
Dinsdag 24 januari wordt In de regio Centre voorgesteld.
Herhalingen op dinsdag 31 januari vanaf 16:35 uur, en op dinsdag 7 februari vanaf 13:30 uur.
Woensdag 25 januari komen de makers met In Bourgondië.
Herhalingen op woensdag 1 februari vanaf 16:35 uur, en op woensdag 8 februari vanaf 13:30. uur.

Wikipedia-kaart van Normandië.

Donderdag 26 januari presenteert Arte-tv In Normandië.
Herhalingen op donderdag 2 februari vanaf 16:35 uur, en op donderdag 9 februari vanaf 13:30 uur.
Vrijdag 27 januari wordt de reeks besloten met In de Elzas.
Herhalingen op vrijdag 3 februari vanaf 16:35 uur, en op vrijdag 10 februari vanaf 13:30 uur.

Steenarend gesignaleerd in Lauwersmeergebied

Voorbeeld van steenarend.

Het is een grote zeldzaamheid als in onze contreien een steenarend vliegend wordt aangetroffen. Zo'n vogel is nu toch gesignaleerd in het Lauwersmeergebied, in de buurt van de Sennerplaat, gebeurd. Hoewel er een foto is gemaakt, heeft men nog geen exacte gegevens kunnen vaststellen. Vogelaars proberen het dier nu weer te vinden om met zekerheid te kunnen zeggen dat de geuite, sterke vermoedens juist zijn.

Het dier voelt zich normaliter het beste thuis in berggebied. Het vermoeden is geuit dat het dier, op vleugelen van de harde wind, uit Schotland is overgewaaid.

TV Noord meldde dit heden op de homepage. Ongetwijfeld zal er nadere aandacht aan deze gebeurtenis worden besteed in de Nieuwsuitzending van 18:00 uur, met talrijke herhalingen tot in de vroege ochtend van woensdag 18 januari.

Arte-tv: De wilde schoonheid van India

Arte-televisie vergast de geïnteresseerde kijkers en alle anderen die de moeite nemen dit programma te volgen, vijf dagen achtereen ─ van maandag 9 januari tot en met vrijdag 13 januari ─ drie kwartier lang: van 19:30 uur tot 20:15 uur op een aflevering van de vijfdelige serie Indiens wilde Schönheit.
Maandag 9 januari: Die wilde Thar
Dinsdag 10 januari: Im Dschungel des Ghats
Woensdag 11 januari: Leben am heiligen Fluss
Donderdag 12 januari: Der Himalaya
Vrijdag 13 januari: Im Land der Naga

Een Klimexpeditie boven de Poolzee

De Frans-Duitse cultuurzender Arte-tv presenteert op vrijdag 6 januari de documentaire Ausgesetzt ─ Kletterexpeditionen über dem Polarmeer, over een expeditie op Buffin Island in het noorden van Canada. Het gaat daarbij om een Canadees-Duitse coproductie uit 2009, gerealiseerd door Jochen Schmoll voor het tweede publieke Duitse televisienet ZDF.
Robert Jasper, Stefan Glowacz en hun beider team hebben als eersten geprobeerd een rotswand van de Quernbitter Fjord te beklimmen.

Foto van de website van Stefan Glowacz, één van de beide leiders van
de expeditie Quernbitter Fjord op Buffin Island in Noord-Canada.

Uitzending van deze docu in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9, en met stereofonisch geluid, is tussen 19:55 uur en 20:40 uur. Binnen een week zullen twee herhalingen door Arte worden gerealiseerd: op zaterdag 7 januari, vanaf 15:35 uur, en vervolgens op vrijdag 13 januari, vanaf 16:25 uur.

Planet Earth-aflevering over Grotten op NL2-tv

Kijkje in de wereldvermaarde grotten van het Belgische Han.

Grotten vormen een wel heel bijzondere leefomgeving, doordat er geen direct zonlicht kan binnendringen. Desondanks leven er tal van dieren in grotten.
Daarvan kunt u één en ander bekijken en u tegelijkertijd laten informeren over meer deelaspecten van het fenomeen Grotten, in een aflevering van de Britse documentaireserie Planet Earth, over landschappen en het leven op onze planeet.
De Evangelische Omroep presenteert de aflevering over Grotten op maandag 5 december, tussen 19:25 uur en 20:20 uur via Nederland 2.
Over het ontstaan van grotten kunt u meer lezen op de site met Natuurinformatie, door hier te klikken.

BBC's docu-reeks Frozen Planet op Nederland 1

Nieuwe natuurserie
Op dinsdag 29 november wordt op Nederland 1, door de Evangelische Omroep, tussen 20:30 uur en 21:30 uur, een begin gemaakt met het uitzenden van de BBC-reeks natuurdocumentaires van David Attenborough, onder de titel Frozen Planet. Zeven afleveringen telt de serie met beelden over poolgebieden en landschappen, alsmede over de daarbij behorende dierenwereld. Al die elementen doen je versteld staan. Het uitzonderlijke klimaat aldaar komt eveneens ruim aan bod, in combinatie met de wijze waarop de dieren daarmee omgaan.

Een beeld uit een van de documentaires van de BBC, onder de  titel Frozen Planet, vanaf 29 november op Nederland 1 te zien.

Het zijn soms regelrechte wonderen die we te zien krijgen, welke door David Attenborough in de juiste context worden voorgesteld. De eerste aflevering draagt de titel Het einde der aarde, en alles wat daarin te zien is, begint op de bevroren Noordelijke IJszee, in de directe omgeving van de Noordpool.

Verslag over maken van Frozen Planet
Dezelfde zendgemachtigde presenteert in de middag van dezelfde dinsdag ─ tussen 16:40 uur en 16:55 uur The making of Frozen Planet, een verslag over de enorme uitdagingen waarmee het team van Frozen Planet reeds gedurende het maken van de eerste aflevering van deze reeks werd geconfronteerd.

Documentaire over vleermuis tweemaal op Arte

Vleermuis. Foto: WDR/Dietmar Nill.

Op vrijdag 18 november presenteert Arte-televisie een documentaire over de vleermuis, een dier dat jaar in, jaar uit, meer liefhebbers 'verzamelt'. Het is een recente bijdrage, uit 2011, van Volker Artz, die de film in opdracht van de Westdeutsche Rundfunk heeft gerealiseerd.
De documentaire, die op het beeldformaat 16:9 zal worden uitgezonden in HD-kwaliteit, duurt 43 minuten en zal te zien zijn op genoemde datum tussen 19:30 uur en 20:15 uur. Herhaling op vrijdag 25 november, 's middags vanaf 14:00 uur.

Het avontuur Berchtesgadener Alpen

In de grandioze reeks natuurdocumentaires, die door de Duitse televisiezender ARD/Das Erste in het uitzendschema zijn opgenomen onder de titel Erlebnis Erde ─ Wildes Deutschland, staat op maandag 17 oktober, tussen 20:15 uur en 21:00 uur (zogeheten prime time), de aflevering Die Berchtesgadener Alpen op de rol.

De zogeheten Watzmann in de Berchtesgadener Alpen.
Geschilderd door Caspar David Friedrich (1774-1840).

Ook het regenwoud van Australië wordt bedreigd

In Victoria, Queensland (Australië) bevindt
zich een koel gematigd regenwoud. 

Arte-tv presenteert vrijdag 14 oktober een natuurdocumentaire over de bedreiging van de regenwouden wereldwijd, maar in dit geval met de focus op dat natuurgebied in Australië. De meeste tropische regenwouden, in Zuid-Amerika, Azië en Afrika. Aangezien al deze gebieden niet door de laatste ijstijd zijn aangetast, is de biologische veelzijdigheid nergens ter wereld groter dan in juist die gebieden.
De Australische documentaire op het beeldformaat 16:9, uit 2008 van David Warth en Michael Balson, is een bijdrage van Arte France aan het programma van deze Frans-Duitse cultuurzender; uitzending is tussen 19:30 uur en 20:15 uur.
Arte zal de film herhalen op vrijdag 21 oktober, 's middags vanaf 14:00 uur.
__________
Zie tevens de bijdrage over palmolie, mede in verband met de kap van regenwouden, op onze zustersite Tempel der Documentaires.

Hoe Erdhörnchen de Kalahari-woestijn overleven

Arte-televisie vertoont op donderdag 13 oktober, tussen 19:30 uur en 20:15 uur, de natuurdocumentaire Schwesternbande ─ Vier Erdhörnchen in der Kalahari.
Deze Zuid-Afrikaanse film uit 2007, van Hiromichi Iwasaki en Sophie Vartan gaat over de strategie die eekhoorns hanteren om in de woestijn van Zuid-Afrika te kunnen overleven.
Het is een bijdrage van Arte France op het beeldformaat 16:9, voorzien van stereofonisch geluid.
Een herhaling zal worden gerealiseerd op donderdag 20 oktober, 's middags vanaf 14:00 uur.

Nederland 1 ─ Life: Primaten kunnen improviseren

In de al eerder in deze kolom genoemde televisiereeks van de BBC, Life, in Nederland overgenomen door de Evangelische Omroep en uitgezonden voor Nederland 1, wordt in de aflevering van woensdag 21 september ─ tussen 20:30 uur en 21: 30 uur ─ nader ingegaan op het bestaan, doen en laten van Primaten. Deze dieren blijken de beschikking te hebben over een verbazingwekkende reeks manieren om te improviseren; ontwikkeld in de loop der tijden.

De westelijke gorilla is een vertegenwoordiger van de Primaten.

Vooral waar het gaat om uitdagingen, die hun fysieke vermogens te boven gaan, hebben ze de hulp ingeroepen van gereedschap dat kan worden ingezet voor methoden om voedsel te vergaren.

Het geheime leven van golven in de oceaan

De Britse televisiezender BBC Four zendt op woensdag 31 augustus ─ tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd ─ een documentaire uit over golven in de oceaan en de invloed die deze (kunnen) hebben op (het leven van) de mens. David Malone verzorgt de presentatie van The secret life of waves. Deze maker van filmdocumentaires heeft reeds naam gemaakt door zijn producties over filosofie, wetenschap en religie, die door een van de BBC-televisiezenders of door Channel Four werden uitgezonden.
Het belang van zeegolven kan snel voor de mens heel groot worden met betrekking tot de energievoorziening in de nabije toekomst. Een professor van de Universiteit van Gent heeft gemeld dat dit binnenkort een feit zal zijn.

Driemaal een kwartier Before Silent spring

VS-biologe Rachel Carson.

De bron der milieu-theorie
In de serie The essay van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 gaan schrijvers deze week op zoek naar de oorsprong van de milieu-theorie. Silent spring uit 1962 ─ in het Nederlands Dode lente ─ was een tijdlang een cultboek, vooral in het derde en vierde decennium na de Tweede Wereldoorlog. Dit boek van (marine)biologe Rachel Carson (1907-1964) werd een wereldvermaarde bestseller.

Op maandag 29 augustus heet de aflevering Chipko, en gaat de Indiaase wetenschapper Vandana Shiva (geboren 1952) zich verdiepen in het Chipko-protest van 1763, waarbij 363 mensen zijn omgekomen.

De Amerikaanse filosoof
Aldo Leopold.

Woensdag 31 augustus wordt het kwartier van The essay besteed aan de filosoof en strijder voor de natuur Aldo Leopold (1887-1948), auteur van onder meer het boek A sand county almanac.

De laatste aflevering wordt gepresenteerd op donderdag 1 september. Daarin spreekt de naturalist en poëet Richard Mabey (geboren 1941) over de negentiende eeuwse dichter John Clare (1793-1864).

Tweehonderd miljoen insecten per persoon

In de natuurserie Life zal de aflevering die op woensdag 24 augustus door de Evangelische Omroep via Nederland 1 de wereld wordt ingestuurd tussen 20:30 uur en 21:30 uur, weer de nodige fascinerende beelden en de daarbij behorende informatie worden verstrekt. Zo zal er toch nog een grote groep mensen zijn die tot op dat moment ─ of al eerder als men deze regels leest ─ niet weet dat insecten in een vele malen grotere verscheidenheid bestaan dan welke andere diersoort ook. Dat mag eigenlijk ook wel als je bedenkt dat er per persoon zo´n tweehonderd miljoen insecten voorkomen. En dan hebben we het wel eens over het fenomeen overbevolking in verband met mensen.
Deze veelheid is het gevolg van de mogelijkheid die diverse insecten hebben om zich aan te passen aan steeds weer nieuwe leefomstandigheden.
__________
NASCHRIFT 1 januari 2012: Een herhaling van deze documentaire wordt door dezelfde omroep, op de zender Nederland 2, uitgezonden op maandag 2 januari, tussen 19:25 uur en 20:00 uur.

Vogels als thema van een Life-documentaire

In de documentaireserie Life die sedert enige weken door de Evangelische Omroep op de woensdagavond via Nederland 1 wordt uitgezonden, is deze week het thema Vogels aan de beurt. Dat zijn dieren die op allerlei manieren erin slagen de vele uitdagingen van hun leven meester te worden. Daarbij zijn hun veren van doorslaggevende betekenis.
De zogenoemde vlagkolibrie is het beste voorbeeld dat die stelling kan onderschrijven. De staartveren van die vogel hebben een zo grote lengte dat het heel wat moeite kost om op te stijgen. Maar . . .  eenmaal in de lucht, is die dit in staat de meest bijzondere capriolen uit te halen
Deze aflevering is te zien op woensdag 17 augustus tussen 20:30 uur en 21:30 uur.

Zeldzame zwarte ooievaar gespot in Oostwold

RTV Noord meldde hedenavond in de uitzending, alsmede in een artikel op de website dat in Oostwold bij Leek de, in ons land zeldzame, zwarte ooievaar is gesignaleerd. Normaal gesproken broedt die vogels meer in Oost-Europese landen, maar tevens in delen van Frankrijk, Duitsland en Zweden, alsmede op het Iberisch schiereiland.
Deze dieren overwinteren normaliter in Afrika. In ons land wordt het dier al geruime tijd uitsluitend gespot op doorreis.
Vastgesteld moet worden dat dit dier weer vaker in Nederland opduikt, vooral in de maanden mei en augustus, en ─ vanwege hun voedselvoorkeuren ─ meestentijds bij ondiepe plassen.
Voorts is geopperd dat het dier eens de kat uit de boom wilde kijken, in verband met een eventuele broedplek voor volgend jaar.

Vissen filmen voor de natuurserie Life

"The making of Life"
Cameraman Rick Rosenthal heeft een grote passie: zeilvissen. Hij was dan ook de koning te rijk toen hij in de gelegenheid werd gesteld om deze dieren te filmen voor de kust van Mexico. Het resultaat van die onderneming is te zien in de documentaire in de natuurserie Life, waarvan de aflevering over vissen te zien (geweest) is op woensdag 10 augustus via de televisiezender Nederland 1. The making of Life wordt door dezelfde zendgemachtigde voorgesteld op donderdag 11 augustus tussen 21:40 uur en 22:00 uur, maar dan via de zender Nederland 2.

Zeilvissen
Het begrip zeilvis is niet een term die we dagelijks zullen tegenkomen. Het is echter één van de vissen met een rugvin die ─ afhankelijk van het type ─ hoger kan uitvallen dan het dier zelf. Als gevolg van die rugvin kan deze vis tijdens het zwemmen boven water kunnen worden waargenomen. De zeilvis behoort tot de familie der makreelachtigen. Naast de als gewone zeilvis bekende, worden er nog de Atlantische en de Pacifische onderscheiden.

Aflevering van serie Life deze week over Vissen

De allereerste aflevering van de voortreffelijke documentaire natuurserie Life ─ die sedert enkele weken via de televisiezender Nederland 1 door de Evangelische Omroep wordt uitgezonden ─, werd een geweldig succes: meer dan 1,2 miljoen mensen hebben ernaar gekeken.

Vliegende vis.

De aflevering van Life die op woensdag 10 augustus wordt gepresenteerd, heet in het Nederlands, heel toepasselijk, Vinnige vissen, en is te zien tussen 20:30 uur en 21:30 uur op genoemde zender.
Vissen zijn de meest gewervelde dieren die in de grootste verscheidenheid in een enorme variëteit op onze planeet voorkomen: achtentwintig duizend soorten zijn er tot nu toe bekend.__________
Zie tevens onze bijdrage over The making of Life. 

Colorado: de rivier der gesteenten op Arte-tv

Blik op de rivier Colorado: de Escalante Route in de Grand Canyon.

In de natuurserie Flüsse der Welt, welke onder meer wordt voorgesteld door Arte-tv, komt op vrijdag 5 augustus opnieuw een aflevering aan bod, en wel tussen 19:30 uur en 20:15 uur. Deze keer is het thema Colorado ─ Der Fluss der Gesteine.